Ciasto piaskowe – półkruche

Ciasto piaskowe. Podstawowymi składnikami tego ciasta są: mąka pszenna — luksusowa lub wrocławska, a niekiedy także mąka ziemniaczana, tłuszcz, żółtka, proszek do pieczenia. Stosunek ilości mąki do tłuszczu wynosi 2 : 1, czyli na 1 kg mąki dodaje się 50 dkg tłuszczu. Ciasto spulchnia się nie tylko dodając proszek do pieczenia, ale również pianę z białek albo ubitych całych jaj.

Z ciasta piaskowego wyrabia się babki piaskowe, placki (mazurki), a także jest ono podstawą do wypieku keksów.

Przygotowując babkę piaskową, należy zmieszać w stosunku 1 : 1 mąkę pszenną i ziemniaczaną, która zwiększa pulchność wypieku, dodać proszek do pieczenia, przesiać razem te składniki przez sito i wymieszać całość na stolnicy. W misce uciera się najpierw tłuszcz, następnie dodaje się do niego po jednym żółtku i dokładnie uciera całą masę. Oddzielnie ubija się pianę z białek i stopniowo dodaje do utartych z tłuszczem żółtek na przemian z mąką, lekko mieszając całą masę. Wreszcie dodaje się trochę cukru pudru oraz wanilię.

Tak przygotowane ciasto wkłada się do natłuszczonej formy i wstawia do średnio nagrzanego piekarnika. Dopiero po wyrośnięciu ciasta podwyższa się temperaturę piekarnika. Czas pieczenia wynosi 45 min. Po wypieczeniu babkę piaskową wyjmuje się z formy i posypuje po wierzchu cukrem pudrem.

Do pieczenia keksa można używać mąki luksusowej lub wrocławskiej zmieszanej z proszkiem do pieczenia i przesianej przez sito na stolnicę. Tłuszcz uciera się osobno. Jaja całe ubija się z cukrem pudrem na parze, a później studzi. Do tłuszczu dodaje się stopniowo ubite jaja na przemian z mąką i lekko miesza. Następnie dodaje się owoce surowe pokrajane w kostkę lub tzw. bakalie oraz wanilię i całość miesza. Tak wytworzoną masę wkłada się do formy zwanej keksówką, wyłożonej natłuszczonym papierem i wstawia do piekarnika. Piecze się początkowo w temperaturze średniej, a dopieka w wyższej. Czas pieczenia wynosi 50 min. Po upieczeniu keks wyjmuje się z formy razem z papierem.
W celu uzyskania na powierzchni upieczonego ciasta charakterystycznego dla keksów „grzbietu” należy ciasto surowe przed pieczeniem naciąć głęboko na środku, równolegle do dłuższych boków formy nożem lub szpachelką umoczoną w tłuszczu.